Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cem Can ile, EUPeace çerçevesinde hazırlanan Internationalisation of Teacher Education başlıklı el kitabı ve bu çalışmanın öğretmen eğitiminde oluşturmayı hedeflediği dönüşüm üzerine konuştuk.

Söyleşimizde küreselleşmenin eğitim ortamlarını nasıl dönüştürdüğü ele alındı. Artan kültürel ve dilsel çeşitlilik, öğretmen eğitimi programlarının yalnızca yapısal açıdan değil, aynı zamanda pedagojik ve kurumsal boyutlarıyla da yeniden düşünülmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda öğretmen eğitimi; mesleki yeterliklerin, eğitim değerlerinin ve kurumsal uygulamaların yeniden değerlendirilmesi açısından kritik bir alan olarak öne çıkmaktadır.

Kavramsal çerçeveden uygulamaya

El kitabının yapısal kurgusunu değerlendiren Prof. Dr. Cem Can, çalışmanın üç aşamalı bir çerçeve etrafında yapılandırıldığını ifade etti:

“Öncelikle kitap, EUPeace’in hedefleriyle uyumlu bir kavramsal çerçeve ortaya koymaktadır. Ardından                         uluslararası çerçeveler ve araştırmaya dayalı iyi uygulama örnekleri üzerinden temel içeriğini oluşturmakta;                son  aşamada ise bu birikimi uygulanabilir stratejilere ve örnek vaka çalışmalarına dönüştürerek rehberi                      pratikte kullanılabilir hale getirmektedir.”

Prof. Dr. Can, çalışmayı şekillendiren akademik ve kurumsal deneyimlerin üç temel eksen etrafında düzenlendiğini belirtti. Avrupa Konseyi’nin Demokratik Kültür Yetkinlikleri Referans Çerçevesi gibi kaynaklar, öğretmen eğitimi için yeterlik temelli bir temel oluşturmaktadır.

Ayrıca değişim programlarına ilişkin deneyimlerin, Collaborative Online International Learning (COIL) uygulamalarının ve uluslararasılaşmış bütünleşik müfredat modellerinin sistematik biçimde incelendiğini vurguladı. Kurumlar arası iş birliği, ortak programlar ve araştırma girişimlerinin sürdürülebilir mekanizmalar aracılığıyla yapılandırılması da çalışmanın önemli bir boyutunu oluşturmaktadır.

Küresel yeterlik ve kültürlerarası beceriler

Prof. Dr. Cem Can, el kitabının temel öncüllerinden birinin öğretmenlerin küresel ve kültürlerarası yeterliklerle donatılması gerekliliği olduğunu vurguladı:

“Kitap, öğretmenlerin giderek daha fazla birbirine bağlı hale gelen bir dünyada karşılaşacakları zorluklara                    hazırlanmasının ve farklı bağlamlarda öğrenmeyi kolaylaştırabilecek yetkinliklere sahip olmalarının gerekliliğini            vurgulamaktadır.”

Bu yaklaşım öğretmen eğitimini yalnızca alan bilgisi düzeyinde değil; aynı zamanda değerler, pedagojik yaklaşımlar ve kurumsal yapılar açısından da bütüncül bir perspektifle ele almaktadır.

Sekiz bölümden oluşan sistematik bir yapı

El kitabı, öğretmen eğitiminin uluslararasılaşmasını teori, uygulama ve sürdürülebilirlik boyutlarını kapsayan sekiz tematik bölüm çerçevesinde ele almaktadır.

Öncelikle kuramsal temeller ve temel kavramlar tanımlanmakta, ardından bu çerçeve EUPeace’in “Herkes İçin Okul” (School for All) yaklaşımıyla ilişkilendirilmektedir. Kitapta iş birliği ve uluslararası ortaklık mekanizmaları ele alınmakta; uluslararasılaşmış müfredat tasarımı ve pedagojik stratejiler ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır.

Bunun yanı sıra değerlendirme ve kalite güvence süreçleri, finansal ve idari engeller ile olası çözüm yolları da incelenmektedir. Son bölümde ise ortaya çıkan eğilimler ile teknolojik ve pedagojik yeniliklere odaklanan geleceğe yönelik perspektifler sunulmaktadır.

Bu yapı, el kitabını yalnızca kuramsal bir çalışma olmaktan çıkararak uygulamaya dönük ve ölçeklenebilir bir rehber niteliğine taşımaktadır.

Akademik ve kurumsal katkı

Çalışmanın akademik katkısını değerlendiren Prof. Dr. Cem Can, el kitabının öğretmen eğitiminin uluslararasılaşmasına yönelik strateji ve ilkeleri sistematik biçimde bir araya getirdiğini belirtti:

“Program tasarımı, pedagojik uygulama seçenekleri ve kalite güvencesi açısından akademisyenlere doğrudan           uygulanabilir bir çerçeve sunmaktadır. Ayrıca önerilen yaklaşımın uluslararası eğitim çerçeveleri ve                           araştırmaya dayalı iyi uygulamalarla temellendirilmesi, akademik tartışmalar için güçlü bir zemin                               oluşturmaktadır.”

Barış ve kapsayıcılık perspektifi

Prof. Dr. Cem Can, el kitabının EUPeace’in eğitim yoluyla barışçıl ve kapsayıcı toplumlar inşa etme hedefiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Öğretmen eğitimine uluslararası ve kültürlerarası boyutların entegre edilmesi, barış, adalet ve kapsayıcılık gibi daha geniş toplumsal hedeflere katkı sağlamaktadır.

Ayrıca şunları ekledi:

“Herkes İçin Okul’ yaklaşımının kapsayıcılık ve çeşitlilik odağı, el kitabının amaçlarıyla doğrudan                                     örtüşmektedir.”

Savunuculuktan uygulamaya

Prof. Dr. Cem Can, çalışmanın yalnızca bir savunuculuk metni olmadığını; değişimin nasıl hayata geçirilebileceğine dair pratik yönlendirmeler sunduğunu vurguladı.

Önerilen somut adımlar arasında; müfredatların uluslararası perspektifleri içerecek şekilde güncellenmesi, derslere COIL ve çevrim içi iş birliği uygulamalarının entegre edilmesi, öğrenci ve akademisyen hareketliliğinin daha erişilebilir hale getirilmesi ve öğretmen yetiştiricilerinin bu boyutu sınıf içi uygulamalara yansıtabilmesi yer almaktadır.

“Somut bir dönüşüm hem mümkündür hem de amaçlanmaktadır.” diyen Prof. Dr. Cem Can, programların küresel yeterlikleri geliştirecek şekilde yeniden tasarlanabileceğini, mevcut müfredatların entegrasyon yoluyla dönüştürülebileceğini ve hareketlilik önündeki engellerin azaltılabileceğini ifade etti.